In het Parool een paar weken gelden las ik een artikel over de arbeidsmarkt. Heel veel bedrijven hebben in de corona tijd personeel vastgehouden dat eigenlijk via natuurlijk verloop (daar is niets mis mee) eigenlijk een andere weg zou hebben gevonden. Als je de bevoloking van een bedrijf ziet als een schoorsteen waarin de warmte omhoog trekt, krijg je nu in die schoorsteen een soort prop die zich naar boven werkt. Als je FTE’s telt, dan zullen die bedrijven niet snel geneigd zijn aan de onderkant van de schoorsteen nieuw personeel aan te trekken. In dat artikel werd dat genoemd als “de schoorsteen van onderen dicht metselen”. Het gevolg daar weer van is dat over enige tijd een flinke uitstroom op gang komt en dat er een eigenlijk te mager middenkader onderweg is naar de top, waar dan weer tekorten zullen ontstaan.

In de WIRED van jan/feb 2026 stond een interview met Fidji Simo, de dame die van Sam Altman de teugels in handen heeft gekregen van de helft (alles behalve “research and computing”) van OpenAI. Gevraagd naar de gevolgen voor de arbeidsmarkt van de opkomst van AI in het algemeen vertelt ze wat te verwachten is: Het werk zal niet verdwijnen maar anders worden. Routinematige klussen zullen door deze nieuwe technologie worden opgelost. (Waar hebben we dit eerder gehoord? O ja, bij elke nieuwe technologische ontwikkeling van een tikje disruptieve aard, van automatische weefgetouwen tot computer tech in de tachtiger jaren: Het verhaal is altijd hetzelfde.) Maar als je routinematige taken niet meer door mensen laat uitvoeren, onstaat opnieuw aan de onderkant een soort vacuum. Waar je voorheen stagiaires een stapel documentatie gaf met de opdracht “Zoek-dit-of-dit-eens-voor-me-uit” zal je dat nu in AI gooien.

Als je die twee bij elkaar optelt (de prop in de schoorsteen door corona en de opvulling van de onderkant in de schoorsteen door AI) zijn de volgende conclusies onvermijdelijk: Bovenin de schoorsteen staat ons een toename van druk te wachten. Na een soort explosie zal die oplossen in een bijna-vacuum. Wie nu zijn carriere aan “de onderkant” wil beginnen heeft een flinke uitdaging voor zich liggen om uberhaupt die schoorsteen in te komen. Voor bedrijven (en instellingen) is het zaak de leeftijdsopbouw van de bevolking van het bedrijf, de bevolkingspyramide, nauw in het oog te houden.

Afgelopen zondag was ik onderweg met de auto toen ik bij een wegrestaurant een koffie dronk. Daarna wilde ik naar het toilet voordat ik weer verder zou rijden. Ik werd onderworpen aan een complete informatie overload. Het toilet was, zoals altijd bij wegrestaurants, natuurlijk afgeschermd door een ingewikkeld apparaat waar betaald moest worden, dat bonnetjes uitspuugde en waar een draaiend toegangsding aan zat. Toen ik die hindernis genomen had werd ik bij het plassen geacht kennis te nemen van maar liefst zes bordjes met allerlei teksten.

Bordje 1: Je mag je niet wassen of omkleden in het toilet. In het Nederlands, maar kennelijk bedoeld voor buitenlandse truckers.

Bordje 2: De sensor zijn werk laten doen bij het spoelen, want dan bespaar je veel water. Bij gebrek aan knoppen om door te spoelen had ik ook weinig alternatieven.

Bordje 3: Het toiletpapier is gemaakt van gerecyceld papier. Handig om te weten.

Bordje 4: Hing boven het urinoir. Ik heb niet eens gekeken wat er op stond.

Bordje 5: Mijn handen worden drooggeblazen met lucht met een snelheid van 690 km/uur. Ook heel nuttig, want ik hou niet van lucht met een snelheid van 500 km per uur. En 700 vind ik echt te snel.

Bordje 6: Vooral niet vergeten je bonnetje uit de machine in te wisselen voor een korting op je koffie. Handig, voor wie eerste plast en daarna koffie drinkt.

Ik had nog een halfuur nodig om al die info te verwerken. Ik wou gewoon plassen.

Wat is er gebeurd met dit land, met de normen en waarden die ik als kind heb meegekregen? Tuurlijk, ik ben een oude knar met een setje normen en waarden dat uit de jaren 60 dateert. Maar toch . . . Even een greep uit het laatste halfuur:

In Gouda is een vrouw die verbleef in een blijf-van-mijn-lijf huis vermoord door haar ex. Die vervolgens zichzelf van het leven beroofde. Welke normen en waarden heb je als je je geliefde een blijf-van-mijn-lijf-huis in slaat en vervolgens ook nog vermoord?

Drie ruzieende mannen zijn tijdens de groep-acht-afscheidsmusical van hun kinderen elkaar met messen te lijf gegaan en hebben en passant een leraar neergestoken die het gevecht probeerde te sussen. Welke normen en waarden heb je meegekregen als je je (eigen en andere) kinderen van hun meest dierbare herinneringen berooft en vervolgens voor hun ogen een leraar neersteekt?

Ik rij naar huis, zie iemand verkeerd voorsorteren, door rood licht rijden en vervolgens parkeren waar dat niet mag. Als ik hem aanspreek krijg ik terug: “Wie bent u? O u woont hier? Betaalt u ook belasting? Ik niet, ik betaal boetes. Ik ga weer terug naar mijn land, blijf jij maar lekker belasting betalen.” Welke normen en waarden heb je meegekregen als het OK is om regels die voor iedereen gelden te negeren, iemand van racisme te beschuldigen als je daarop wordt aangesproken en er trots op bent dat je in feite lekker parasiteert?

Het is slecht, heel erg slecht, gesteld met die normen en waarden die ik ooit heb meegekregen. Die doen er kennelijk allemaal niet meer toe. Welkom in 2025.

En dat is alleen het laatste halfuur.

Ik wil ook herstelbetalingen!

Waarom willen mensen herstelbetalingen? Ter compensatie voor allerlei onrecht dat hun voorvaderen is aangedaan. Nou, dan wil ik dat ook. Niet omdat ik een verre nazaat ben van een slavernij slachtoffer, maar van een Nederlandse betovergrootvader (of zoiets) die door de Franse bezetter Napoleon gedwongen werd te vechten in Rusland en nooit meer is teruggekomen. Herstelbetalingen dus van de Franse overheid voor de onredelijke en onmenselijke ontberingen die mijn arme betovergrootvader heeft meegemaakt. Zomaar voor niets de Berezina over gejaagd door de Franse overheid. 28 November 1812, ik herleef het trauma elke dag opnieuw. Brrr.

Trouwens, als ik toch bezig ben: Niet alleen aan mijn vader’s kant heeft de Franse overheid groot onheil aangericht. Ook aan mijn moeder’s kant ging het helemaal mis. De meisjesnaam van mijn moeder is Labruyere. Van der Heiden, maar dan in het Frans. Omdat haar voorvaderen Hugenoten waren die om het vege lijf te redden Frankrijk hebben moeten ontvluchten naar het vrije Noorden. Wel allemaal iets eerder dan mijn betovergrootvader de Berezina over gejaagd werd, omstreeks 1685. Maar toch, ook dit, dat kan je je voorstellen, is enorm traumatisch voor me.

Dat ik nog op de been blijf met al die trauma’s die ik met me mee sleur mag een wonder heten. Twee keer herstelbetalingen van de Franse overheid zouden wonderen doen en mij al mijn trauma’s acuut doen vergeten. Dus kom maar op met die florijnen. Geindexeerd graag.

Kerstliedjes. Ik vind het leuk om ze zowat 24/7 te horen tijdens de kerstperiode. Maar het is wel een bonk leed wat over je uitgestort wordt. Chris Rea is al jarenlang verschikkelijk verdwaald: Hij blijft maar naar huis rijden en hij komt er nooit. George Michael van Wham blijft telkens opnieuw een gebroken hart overhouden aan de vorige kerst en tegen beter weten in zingen dat het deze keer anders zal zijn. Paul McCartney hoort een kinderkoor dat het hele jaar heeft geoefend en weinig zinnigers kan uitbrengen dan “ding-dong ding-dong”. Mariah Carey is al jarenlang zo wanhopig dat ze al helemaal niets meer voor kerst wenst, behalve dan dat ik lang zou moeten komen. En dan is er ook nog een kerstliedje van iemand met een vriendenkring die hardnekkig “joe-hoe” blijft zingen. Bing Crosby blijft hardnekkig dromen van een witte kerst, ook al slaat de klimaarverandering genadeloos toe. Hoe triest kan het zijn?

Maar goed, trek je van de kerstliedjes maar niets aan, ik wens iedereen hele fijne feestdagen.

De laatste tijd verkoop ik wel eens iets op marktplaats. Ik zet dan mijn advertentie op “bieden”. Volgens mij ( en volgens Van Dale, zie afbeelding) betekent dat dat ik een bod verwacht.

Maar helaas. Ik krijg op vrijwel elke advertentie minstens één reactie met de vraag “Wat wil je er voor hebben?”. Kom op zeg, er staat toch “bieden” en geen “laten we handjeklap doen”? Marktplaats heeft zo’n verrekt mooie functionaliteit voor biedingen. Reuze makkelijk voor verkopers en serieuze kopers. Ik wil niet onbeleefd zijn, maar mijn wensen niet respecteren vind ik ook knap onbeleefd. Dus: Koop een woordenboek!

Ja! Dat vind ik ook!

Vrijheid van godsdienst! Oh, ehhh …. dat bedoelen we niet.

Vrijheid van politieke keuzes! Jazeker, je mag kiezen uit één partij!

Vrijheid om je dochter naar school te sturen! Ehhh …. nee, dat kan niet.

Gelijke rechten voor man en vrouw! Nou, ehh, nee, dat bedoelen we al helemaal niet.

Vrijheid om je geaardheid te tonen! Ehhh …. ja dat mag, als je maar hetero bent. Zo niet, dan wordt je op zijn best gearresteerd. Op zijn best.

Democratische vrije rechten! Nou, ehhh .., volgens de Sharia dan.

Vrijheid om vreedzaam samen te leven? Ja, precies! Vrede, dat is wat we willen! Zodra we ons buurland Israel hebben vernietigd en alle joden hebben gedood.

Wat hou je dan over? De vrijheid om je eigen universiteit, andermans eigendommen en mijn stad te slopen.

Stoer hoor.

Tja, of je het nu leuk vindt of niet: de PVV heeft 24% van de kiezers achter zich staan. Kan je jezelf een democraat noemen als je dat negeert? Als je dat negeert of je tegen dat feit wilt verzetten, dan is dat toch een dikke middelvinger naar een kwart van de kiezers? Het feit is daar, deal with it. En begin dan niet met op jouw beurt verdeeldheid zaaien.

Ook als je verklaart nooit met PVV samen te zullen werken, dat is toch tegen een belangrijk deel van het electoraat zeggen: Jij telt niet mee? Wie discrimineert er nu?

Ja, daar wordt ik misschien wel een klein beetje boos van, als je tegen een kwart van de Nederlanders zegt: Jij telt niet mee. Jij mag niet meedoen. En vervolgens staat te speachen “Iedereen telt mee.” Je hebt net meer dan drie miljoen mensen uitgesloten! Dan sta je dus glashard te liegen.

Vrijheid. Je mag je mening uiten, je mag de mening van anderen betwisten. En dat mag iedereen, links of rechts. Maar het democratisch proces ontkennen, dat mag niet. “Samenleven” houdt toch in “samen” “leven”? Dan heb je samen, democratisch, regels afgesproken. En daar hou je je aan. Samen.

Persoonlijk zou ik zeggen: Nu pas? Ik zou er al lang de brui aan hebben gegeven. Hij doet het werk met veel plezier, maar elke dag opnieuw jezelf moeten verantwoorden omdat je je best doet voor het land, ik zou er al eerder genoeg van hebben gehad.

Maar goed, en nu dan? De oppositie staat te juichen en Van der Plas maakt er al geen geheim meer van premier te willen worden. Niemand heeft enig idee wat ze verder nog meer wil, behalve nog even gniffelen op een terras in Maastricht. Maar het is goed nieuws voor als je graag koeien houdt en met je trekker op de snelweg wilt barbequen. Maar of het ook goed is voor de rest van het land?

In ieder geval niet voor die partijen die sympathiseren met de klimaat-plakkers, klimaat-blokkeerders en klimaat-kunst-vandalen. Die willen juist minder stikstof, niet meer. Dus ik ben benieuwd hoe dat samen gaat. Trouwens ook wel benieuwd hoe zowel die boeren als de klimaatterroristen thuis aan hun (klein-)kinderen uitleggen dat er voorlopig even geen huis voor ze gebouwd wordt en dat ze geacht worden tot hun veertigste thuis te wonen.

Dan hebben we nog het migratie vraagstuk. De ene helft wilt het een halt toeroepen dat je je minderjarige kinderen in een rubberboot kwakt en de Middellandse Zee over stuurt om voor jezelf toegang te versieren tot luilekkerland. De andere helft vindt gezinshereniging zo heilig (ja, dit is een woordspeling) dat zelfs dat op de koop toegenomen wordt. Omdat dat zo “menselijk” is.

Hoe het ook zij, we gaan weer een tijdje niets aan besluitvaardigheid mogen verwachten uit Den Haag. Eerst verkiezingen plannen. Dan campagne voeren. Dan uithuilen over de zonder enige twijfel volstrekt onwerkbare uitslag. En dan nog een klein jaartje formeren. En heel misschien hebben we daarna guts en de focus om weer eens te gaan regeren. Tot eind 2025 hoeven we niets te verwachten uit Den Haag en gaat het land op slot. Goed werk oppositie! Alle reden tot vreugde. 🙁

Even over “klimaatterroristen”: ik heb er over nagedacht en laat de term toch staan. Ik ben het met het doel eens: Wij, de huidige generaties, moeten de wereld op een goede manier behandelen en achterlaten voor de volgende generaties. Ik ben het echter niet eens met de terroristische methoden van sommige activisten. Jezelf als blokkade op een weg opwerpen, hulpdiensten niet toestaan hun levensreddend werk te doen en de gevolgen hiervan afdoen als “Maar als we niks doen gaan en miljoenen mensen dood, dus eventuele doden zijn gerechtvaardigd”, daar heb ik geen goed woord voor over. Dat is God spelen: Jezelf aanmatigen dat jij mag beslissen wie wel en wie niet dood moet. Dat is dus hetzelfde als een bomaanslag plegen op nietsvermoedende burgers.

Los van het feit trouwens dat wegen blokkeren onwettig is. De huidige methode om blokkeerders aan te pakken (oppakken, in een bus duwen, een eindje verderop weer loslaten) zet geen zoden aan de dijk. Sterker, het wordt gezien als een “badge of honour” voor een blokkeerder als hij op deze manier wordt opgepakt. Waarom niet gewoon een ID vragen en bekeuren? En dat telkens opnieuw als het moet. Ik krijg ook een bekeuring als ik een weg blokkeer. Waarom zij niet?

Ook het besmeuren en beschadigen van cultuurgoed is puur vandalisme. Tomatensoep of secondenlijm op een Van Gogh? En ik begrijp het trouwens ook niet: Om te onderstrepen dat we de wereld goed moeten achterlaten voor volgende generaties vernielen we kunst voor volgende generaties?

Dus vandaar: Puur terrorisme. Ook al is het voor een goed doel.

Ja, dit is een egoistische oproep. Ik gun ieder zijn eigen kijk op wel/niet vaccineren. Ik gun mezelf in ’22 ook een plekje voor het periodieke verplichte darmonderzoek. Niet omdat ik zo dol ben op darmonderzoeken, maar omdat ik niet op tijd ontdekte kanker nog veel minder leuk vind. Doe het dan voor mij, zorg voor wat ruimte in de zorg voor mijn zorg. Bedankt alvast.